Việc TP.HCM chính thức ra mắt Quỹ đầu tư mạo hiểm với sự tham gia của 9 tập đoàn, doanh nghiệp hàng đầu không chỉ là một dấu mốc về chính sách, mà còn mở ra kỳ vọng hình thành “bệ phóng vốn” cho hệ sinh thái khởi nghiệp công nghệ trong nước. Với mô hình hợp tác công – tư và cơ chế chấp nhận rủi ro có kiểm soát, quỹ được xem là lời giải cho bài toán thiếu hụt nguồn vốn giai đoạn sớm vốn tồn tại nhiều năm qua.
Theo thông tin công bố, Công ty Cổ phần Quỹ đầu tư mạo hiểm TP.HCM (HCM VIF) được thành lập với vốn điều lệ ban đầu 500 tỷ đồng, trong đó ngân sách thành phố đóng góp 40% và khu vực tư nhân chiếm 60%. Đáng chú ý, khu vực tư nhân đã huy động được tới 300 tỷ đồng ngay từ giai đoạn đầu, thể hiện mức độ hưởng ứng mạnh mẽ từ cộng đồng doanh nghiệp.
Danh sách cổ đông sáng lập quy tụ nhiều tên tuổi lớn như Vingroup, Sovico, Becamex, VinaCapital, Sunwah, VNG, CT Group, Hoa Sen và FPT. Đây đều là những doanh nghiệp có tiềm lực tài chính và kinh nghiệm vận hành trong các lĩnh vực công nghệ, tài chính và công nghiệp, hứa hẹn mang lại chuẩn mực quản trị hiện đại cũng như mạng lưới kết nối rộng lớn cho quỹ.
Điểm đáng chú ý của mô hình này nằm ở cách tiếp cận “vốn mồi” từ khu vực Nhà nước. Thay vì đóng vai trò chủ đạo, nguồn vốn ngân sách được thiết kế để kích hoạt niềm tin thị trường, từ đó dẫn dắt dòng vốn xã hội tham gia. Cơ chế “chấp nhận rủi ro có kiểm soát” cũng được xem là bước đột phá, cho phép quỹ linh hoạt hơn trong việc đầu tư vào các dự án khởi nghiệp vốn tiềm ẩn nhiều rủi ro nhưng có khả năng tăng trưởng cao.
Trong bối cảnh hệ sinh thái startup Việt Nam đang phát triển nhanh nhưng vẫn phụ thuộc lớn vào dòng vốn ngoại, sự ra đời của quỹ đầu tư mạo hiểm nội địa quy mô lớn mang ý nghĩa chiến lược. Thực tế cho thấy, dù Việt Nam có khoảng 4.000 startup và đã xuất hiện một số kỳ lân công nghệ, nhưng nguồn vốn đầu tư mạo hiểm trong nước vẫn còn hạn chế cả về quy mô lẫn số lượng quỹ. Điều này khiến nhiều doanh nghiệp khởi nghiệp gặp khó ở giai đoạn ươm tạo và tăng trưởng ban đầu.
Quỹ đầu tư mạo hiểm TP.HCM được kỳ vọng sẽ lấp đầy khoảng trống đó khi đặt mục tiêu đầu tư vào 50-150 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo trong các lĩnh vực trọng điểm như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, công nghệ bán dẫn, công nghệ sinh học hay chuyển đổi số. Đây đều là những ngành có khả năng tạo ra giá trị gia tăng cao và đóng vai trò then chốt trong chiến lược phát triển kinh tế số.
Không dừng lại ở quy mô ban đầu, TP.HCM đặt mục tiêu nâng vốn điều lệ quỹ lên tối thiểu 5.000 tỷ đồng vào năm 2035, với tỷ trọng vốn xã hội hóa tiếp tục chiếm ưu thế. Điều này cho thấy định hướng dài hạn là xây dựng một định chế tài chính đủ lớn để cạnh tranh và thu hút dòng vốn đầu tư mạo hiểm quốc tế.
Từ góc độ điều hành, đại diện quỹ cho biết quy mô 500 tỷ đồng hiện tại chỉ là bước khởi đầu, đóng vai trò “bệ phóng” để kích hoạt dòng vốn lớn hơn trong tương lai. Mỗi đồng vốn từ quỹ được kỳ vọng sẽ kéo theo nhiều đồng vốn từ khu vực tư nhân và các nhà đầu tư quốc tế, qua đó tạo hiệu ứng lan tỏa cho toàn bộ hệ sinh thái khởi nghiệp.
Có thể thấy, việc TP.HCM chủ động thiết kế một quỹ đầu tư mạo hiểm theo mô hình công – tư không chỉ giải bài toán vốn mà còn thể hiện tư duy đổi mới trong quản lý kinh tế. Khi Nhà nước đóng vai trò kiến tạo và dẫn dắt, còn doanh nghiệp đảm nhiệm vận hành theo cơ chế thị trường, sự kết hợp này được kỳ vọng sẽ tạo ra một hệ sinh thái đầu tư năng động, minh bạch và hiệu quả hơn.
Trong dài hạn, nếu vận hành đúng kỳ vọng, quỹ không chỉ là công cụ tài chính mà còn trở thành “nam châm” thu hút startup, nhân tài và dòng vốn quốc tế, góp phần đưa TP.HCM tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo của khu vực.
Minh Tuấn
